هنرمند نقاش:
دانستن انگیزه های پشت هر اثر، برای بیننده یک موقعیت تعاملی بوجود می آورد
به گزارش آبی طرح، هنرمند نقاش و چندرسانه ای اظهار داشت: وارد شدن در یک فرآیند خلق، مخاطب را به تفکر و درگیری مستقیم دعوت می کند و دانستن انگیزه های پشت هر اثر، برای بیننده یک موقعیت تعاملی بوجود می آورد.
به گزارش آبی طرح به نقل از خبر آنلاین به نقل از ایرنا، «میان آن گاه و اکنون» عنوان نمایشگاه انفرادی آذین نوبان است؛ پروژه ای که گفت و گویی میان آثار ۳۰ سال پیش و تجربه زیسته امروز هنرمند را بوجود می آورد. این نمایشگاه که با همکاری گالری والی و پروژه های هنری مریم مجد(MMAP) برگزار شده، شامل نقاشی، کلاژ و یک ویدئو پویانمایی تازه است. دفترچه های طراحی دهه هفتاد، در کنار آثار متأخر «بیم و امید»، نشان می دهند چطور حافظه، تکرار و زمان می توانند باردیگر فعال شوند. آذین نوبان در مورد این نمایشگاه گفته است: «برای یک لحظه، گذشته و الان روی هم می لغزند.»
نمایشگاه «میان آن گاه و اکنون» غروب سه شنبه ۹ دی در گالری والی تهران به انتها راه خود دسید. به همین دلیل خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا در مورد روند برگزاری، چرایی و دغدغه های این هنرمند از خلق آثار عرضه شده در این نمایشگاه با نوبان به گفت و گو نشسته است که در ذیل آنرا می خوانیم.
آذین نوبان، هنرمند نقاش و چندرسانه ای، در مورد دلیل انتخاب عنوان «میان آن گاه و اکنون» برای این نمایشگاه به خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا اظهار داشت: چند دلیل مشخصی دارد. این که مدت طولانی از دنیایِ هنریِ ایران دور بوده ام و دلم می خواست باردیگر وارد این دنیا بشوم.
وی ادامه داد: همینطور اثر هنریِ من، اغلب دربرگیرنده آرشیو خودش و معمولاً در خلق و عرضه آن، مفهوم گذرِ زمان، تعهد، و حافظه و چیستی فردی خیلی مهم می باشد. فکر کردم این بازبینی ۳۰ ساله، چطور دو خودِ من را، از روز گذشته و امروز، احضار می کند. بدین سبب «میان آن گاه و اکنون» را برای عنوان نمایشگاه برگزیده ام.
نوبان درباب فعالیت خود در این ۳۰ ساله و بازگشت به فضای هنری ایران، توضیح داد: در این زمان، به غیر از چندین سال کار حرفه ای و اداری جدی و سنگین، و همچنین رسیدگی به خانواده، در هر فرصتی کار هنری ام را ادامه می دادم. اما چون تحصیلات دانشگاهی و نخستین سالهای کاری ام را در ایران نبوده ام، آشنایی زیادی با چرخه هنری اینجا نداشته ام. استاد، دانشجو، نمایشگاه، افراد هنردوست یا هنرمند و غیره، کسی را نمی شناختم. بدین سبب بیشترِ کار هنری را در انزوا، ادامه می دادم.
وی اشاره کرد: عنوان مجموعه های این دوران، خود گویای این تنهایی کار کردن است؛ «در آیینه تاریخ هنر»، «آشتی با رنگ و قلم مو»، «بیم و امید». گاهی هم دوستان و خانواده می دیدند، تشویق می کردند و مرتب می گفتند چرا نمایشگاه نمی گذاری؟ در نخستین جستجوهایم، به آگهی هایی که اعلام برگزاری نمایشگاه گروهی می کردند برخورد کردم و در چندین نمایشگاه ها گروهی شرکت کردم.
چرایی برگزاری نمایشگاه
این هنرمند نقاش درمورد چرایی برگزاری این نمایشگاه در ایران آن هم بعد از ۳۰ سال دوری، اظهارر داشت: یک هنرمند، همیشه دلش می خواهد که کارهایش را ارائه نماید. اما همانطور که گفتم، با محیطِ هنریِ ایران آشنایی نداشتم. تصمیم گرفتم به این مورد رسیدگی کنم.
نوبان افزود: خیلی اتفاقی، حدودا دو سال پیش، فهمیدم که موسسه هنر فردا کلاس های متفاوتی با مدرسان بسیار مجرب و شناخته شده برگزار می نماید. به نظرم راه خوبی آمد. تا بهار سالجاری دوره های مختلفی از «کیوریتوری و عرضه آثار هنری» تا «مدیریت هنری و گالری داری» تا «رولان بارت و نشانه شناسی» را در آنجا گذراندم.
وی اضافه کرد: با این حال که این دوره ها مکمل خوبی برای کارشناسی ارشدم از دانشکده هنرهای زیبای فرانسه (Beaux-Arts) بود. به من امکان گفتگو و یادگیری و ارتباط با یک گروه متخصص و درگیر با محیط هنریِ امروز ایران را می داد که بی نهایت برایم پرارزش و مفید بود.
نوبان افزود: در این دوره ها، اساتید، کارهای قبلی و به روز هنرجوها رو هم می دیدند، نظر می دادند و نقد و گفتگوهای سازنده ای هم داشتیم. میان این استادان با مریم مجد، ارتباط قوی تری برقرارکردم. با توجه ویژه ای که «پروژه های هنری مریم مجد» (اِم اِم اِی پی) به امکان به کارگیری عناصر آرشیوی و این دسته از رویکردها، برای خلق معانی و موقعیت های تازه داشتند، همکاری جدیدی را با یکدیگر تعریف کردیم.
وی اشاره کرد: از بهار ۱۴۰۳ شروع کردیم. برایم، هدف اول، آشنایی با زنجیره هنری فعلی ایران بود. و تعریف قدم های بعدی برای برگزاری یک نمایشگاه انفرادی. همینطور داستانِ ۳۰ سالگی، مجموعه مفصل هنری و آرشیوی «۳۶۵ روز، ۳۶۵ گل رز»، در طول روند برنامه ریزی برای یک نمایشگاه عنوان شد. «سی مین سالگرد تولد» بازه زمانی جالبی برای یک بازنگری بود و با همین فکر شروع کردیم.
نوبان اضافه کرد: کم کم، پیشرفتِ گفت وگوها و ادامه استودیو ویزیت ها، ما را به این سمت برد که نمایش این مجموعه، در کنار مجموعه بسیار متمایزِ «بیم و امید»، و یک کار جدید با یک مدیوم متفاوت، می تواند محتوای خوبی برای این نمایش عرضه کند.
نه نوستالژی نه مستند
این هنرمند چند رسانه ای در مورد دغدغه خود از برگزاری این رویداد به خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا، توضیح داد: دغدغه ما این بود که این نمایش، نه نوستالژی و نه مستند باشد. آذینِ ۳۰ سال پیش، در کنار آذینِ امروز، و آثارِ ۳۰ سالِ پیش، در کنار آثار امروز، این که چطور میتوان به کمک یک کیوریتوری قوی و منسجم، روایتی تازه از تحول زبان هنری، دلمشغولی های مفهومی و این تاریخچه شخصی، در گذر زمان و در رویارویی با هنر معاصر عرضه داد.
همینطور نوبان درمورد رویکرد و نگاه خود در این نمایشگاه، اظهار داشت: رویکرد من نه فقط در این نمایشگاه، بلکه همیشه، فرایندمحور بوده است. یعنی این که چطور به این «اثر تمام شده» می رسم، با «روند مفهومی» آن، در ارتباط مستقیم و تنگاتنگ بوده است. چند وجهی بودن معنای آثار و حتی انتخاب عنوان آثار یا مجموعه ها به خوبی این را نشون می دهد.
وی ادامه داد: چون مفهوم و شیوه پدید آمدن آثار برام مهم می باشد، فکر می کنم حرف های زیادی برای گفتن دارند. وارد شدن در یک پروسه خلق، مخاطب را به تفکر و درگیری مستقیم دعوت می کند. همیشه نکته ای غیر از آن که بشکل مستقیم در آثار دیده می شود، درون آنها هم هست. دانستن انگیزه های پشت هر اثر، برای بیننده یک موقعیت تعاملی بوجود می آورد. خیلی وقت ها با خودم می گویم که با خلق یک اثر، انگاری، دنبال مخاطبی که «همبازی» این روند بشود، می گردم.
تاثیر زمان بر جهان بینی
این نقاش، درباب تأثیر زمان و فاصله بر جهان بینی، رشد در دنیای هنر و عمق نگاه در خلق را برای او به همراه داشته به خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا توضیح داد: زمان فاصله، به غیر از اندوخته هایی که از پیش داشته ام، مثل تربیت در یک خانواده اصیل، تحصیل در مدرسه های فرانسوی، سپس کشف و تجربه بیشتر فرهنگ فرانسه در زمان تحصیلات و کار در موزه در فرانسه و این زمان ۳۰ ساله فاصله نیز، بی تردید، بسیار در تحکیم طبیعت و ساختن شخصیت امروز من تأثیر داشته است.
نوبان اضافه کرد: بلا فاصله پس از نمایشگاه فراگیر«۳۶۵ روز، ۳۶۵ گل رز» که بدون هیچ کمکی، در تابستان ۱۳۷۶ در فرهنگسرای شفق برگزار کردم، وارد کار جدی و سنگین در یونیسف (UNICEF - صندوق کودکان سازمان ملل متحد) شدم. از مسولیت هایم تهیه محتوا و نظارت بر مطالب مصور و گزارش های ترویج حقوق کودک بود. کار تیمی، انضباط و هدف گزاری دقیق تا رسیدن به نتیجه نهائی را در آنجا یاد گرفتم و تجربه کردم. همچنین رسیدگی به خانواده تازه تشکیل شده، خیلی برام چالش برانگیز و آموزنده بود.
وی اشاره کرد: در کنار دوره هایی که پیشتر اشاره کردم، دو نکته بسیار به عمق نگاهم در خلق و رشد من در دنیای هنر امروز ایران و انگیزه بودن جزئی از آن کمکم کرد. ابتدا کشف موزه هنرهای معاصر تهران بود که تا زمان دبیرستان و پس از رفتن به فرانسه نمی شناختم.
نوبان افزود: شگفتی و هیجانِ در دو قدمی بودن چنین مجموعه بی نظیری (در مقایسه با اروپا و آمریکا که بازدید از هرکدوم از موزه های مهم، چه عزم و توانی از یک دانشجو می طلبید)، آنرا تبدیل به یک معبد برایم کرد. همینطور لذت دانشجویی در دانشگاه تهران، دوره فشرده «مدرسه کیوریتوری، دانشکده هنرهای زیبا»، قدم گذاشتن در این مکان اسطوره ای برایم یک دنیایی بود، نگفتنی! گذراندن ساعتهای یادگیری و تعامل با ۱۰ استاد بی نظیر در هنر معاصر ایران و جهان، بسیار نقش موثری در اندیشه و نگاه من داشت.
این نقاش در مورد نقش مریم مجد به عنوان کیوریتور این نمایشگاه به خبرنگار تجسمی ایرنا، اظهار داشت: بهتر است بگوییم تیم «پروژه های هنری مریم مجد» که مریم مجد بنیانگذار و مدیر آن است. همانطور که گفتم، شانس زیادی داشتم که در دو سال گذشته توانستم با اساتید شاخصی آشنا بشوم.
نوبان اضافه کرد: همینطور مریم مجد از استادان برجسته من در دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران، پارسال بود. باتوجه به سابقه طولانی به عنوان مدیر هنری و کیوریتوری پژوهش محور، و دانش عمیق او درباره ی هنر معاصر ایران، تصمیمم بر این شد، که اگه می خواهم پس از این مدت، باردیگر وارد چرخه هنر ایران بشوم، کیوریتوری نمایشگاهم را به او و مجموعه تخصصی مجد بسپارم.
وی اضافه کرد: پس از گفت وگوها و همفکری ها و بازدیدهای مختلف از آتلیه و آثار، به کمک مجد و تیم او، توانستیم محتوای نمایشیِ «میان آن گاه و اکنون» را به یک نمایش فرایندمحور تبدیل نماییم. نمایشی که با بازخوانی دو مجموعه مهم، و با انتخابی از میان نقاشی های روی کاغذ و بوم، کلاژها و یک ویدیو پویانمایی عرضه بشود. این نمایش روایتی تازه از گذر زمان بر من و زندگی هنری ام و رویارویی با هنر معاصر را نقل می کند.
نوبان اشاره کرد: این همکاری برایم بسیار لذت بخش، آموزنده و توانمندساز بود. به نقل از بیانیه نمایشگاه: «این که چطور ایده های پیشین می توانند در قالب کیوریتوری معاصر باردیگر فعال، بازتفسیر و دگرگون شوند!"
این نقاش در انتها در مورد تأثیر برگزاری این نمایشگاه، بعد از ۳۰ سال دوری و بازگشت به جامعه هنری ایران بر زیست هنرمندانه او، عنوان کرد: بدون شک تاثیرات بسیار زیاد و خوشایندی بر من گذاشت. اول از تمام باید تأکید کنم که برگزاری این رویداد در گالری والی، یکی از ارزشمند ترین تجربه های این پروسه بود. با این حال که فضای آرام گالری، تمرکز موردنیاز برای مخاطبان را فراهم می کرد، همکاری و همراهی حرفه ای، و بسیار صمیمانه مژگان والی پور و فرین بنکدار در تسهیل بهترین امکانات کمی و کیفی واقعاً اهمیت به سزایی داشت و این بازگشت بعد از ۳۰ سال را بسیار دلپذیر کرد.
نوبان اضافه کرد: همچنین، بازگشت پس از این مدت برایم درسهای فراوان به همراه داشت. مواجهه با مخاطبان علاقه مند، و گفتگو با استادان، دانشجویان، هنرمندان، منتقدان و رسانه ها و هم دوستان و اعضا خانواده، هر کدام به شکلی روشنگر نکاتی بود که برای قدم های آینده ام موثر و مفید خواهند بود.
زیست خلاقه آذین نوبان در بستر تجسمی
در استیتمنت این نمایشگاه می خوانیم:
پروژه های هنری مریم مجد (اِم اِم اِی پی) با همکاری گالری والی برگزار می کند:
«میان آن گاه و اکنون» نمایشی فرایندمحور از زیست خلاقه آذین نوبان در بستر تجسمی است که با بازخوانی دو مجموعه اثرگذار وی در طول سه دهه فعالیت و با انتخابی از میان نقاشی های روی کاغذ و بوم، کلاژها و یک ویدیو پویانمایی که برای این نمایش خلق شده شکل گرفته است. این نمایش روایتی تازه از تحول زبان بصری، دغدغه های مفهومی و تاریخ شخصی هنرمند در گذر زمان و در رویارویی با هنر معاصر در بستری تغییر یافته ارائه می کند.
این مجموعه با گردآوری آثاری از دوره های مختلف هنری آذین نوبان، نشان میدهد چطور ایده های پیشین می توانند در قالب کیوریتوری معاصر باردیگر فعال، بازتفسیر و دگرگون شوند. این رویکرد در امتداد علاقه ی همیشگی پروژه های هنری مریم مجد (اِم اِم اِی پی) به شیوه هایی است که می توانند با به کارگیری عناصر آرشیوی، رویکردها، معانی و موقعیت های جدیدی را خلق کنند.
«۳۶۵ روز، ۳۶۵ گل رز» قدیمی ترین مجموعه ای است که در این نمایش بازبینی می شود، پروژه ای که در آن هنرمند به مدت یک سال (از اسفند سال ۱۳۷۳ تا اسفند ۱۳۷۴) هر روز یک گل رز را نقاشی می کرد. ایده ای که در ابتدا تمرینی شخصی برای انضباط و تداوم بود، به مرور به آرشیوی تصویری بدل شد که در آن رد پای سفرها، فقدان ها و دگرگونی های عاطفی ثبت شده است.
بعد از بیشتر از دو دهه فعالیت حرفه ای در حوزه ای کاملا متفاوت و مدیریتی، جست وجوی خلاقانه آذین با مجموعه ی «بیم و امید» که دومین مجموعه ی بازخوانی شده ی این نمایش است، به مرحله ای تازه و عمیق رسید، مجموعه ای مهم که در دوره ای از انزوا و کناره گیری فیزیکی و فکری او و در یک استودیوی کوچک شکل گرفت. در غیاب هرگونه ارتباط با جامعه هنری، گالری ها یا همکاران هنرمند، او به آیینی شبانه پایبند ماند: نقاشی کردن تا دیروقتِ شب های آرام، بعد از پایان مسئولیت های روزانه ی کاری و خانوادگی.
در حالیکه نقاشی های رُز با دقتی موشکافانه و کیفیتی مستندگونه، شبیه تصویرگری علمی، اجرا شده بودند، مجموعه «بیم و امید» بر رهایی، خودانگیختگی در لحظه و صراحت عاطفی تکیه داشت.
در این مجموعه هنرمند اغلب بدون استفاده از طراحی اولیه، مستقیماً با رنگ کار می کرد و رد قلم مو، ریزش های رنگ، مکث ها و حرکت های ناتمام را آشکارا بر سطح بوم باقی می گذاشت تا لایه هایی از پروسه شکل گیری، بر اثر نمایان بمانند. بعضی از بوم ها در وضعیتی ناتمام متوقف و برخی دیگر به فرم های گل گونه ای نزدیک تر می شدند.
در مجموعه «بیم و امید»، حرکت به سمت بیانی بی واسطه با ثبت پروسه به شکل تایم لَپس و نشان دادن حرکت های آرام هنرمند در استودیو، حرکت قلم مو، چرخش بوم، مکث ها، شتاب ها و توقف ها همراه بود. این ویدیوها هم آرشیوی شخصی بودند و هم امتدادی از خود اثر؛ ریتم بدنی، شکنندگی و پایداری نهفته در عمل نقاشی را آشکار می ساختند و بر علاقه ی دیرینه ی آذین به مستندسازی و دنبال کردن زندگی یک اثر، از مراحل نخستین تا فرم نهایی، تاکید می کردند.
حالا، بعد از سال ها دوری از فضای هنر و عرصه تجسمی، آذین نوبان با بازگشت به آثار پیشین خود، به بازتفسیر ایده هایی می پردازد که در راه هنری اش نقشی تعیین کننده داشته اند. این بازگشت، گفت و گویی میان تداوم و دگرگونی پدید می آورد و به هنرمند امکان می دهد پرسش هایی را که پیشتر مجال بروز نداشتند، مطرح کند. در این روند، نوبان به مفاهیمی چون زمان، پایداری، هویت، و حافظه ی فردی و جمعی می پردازد.
از منظر کیوریتوریال، از سویی دیگر، هدف پروژه های هنری مریم مجد در این پروژه، نشان دادن اینست که چطور یک چارچوب معاصر می تواند چشم اندازهای اولیه ی یک هنرمند را باردیگر فعال کند. در این نمایش، آثار نه به عنوان محصولی ثبت شده با هویتی مشخص، بلکه به مثابه نشانه هایی در امتداد یک مسیر خلاقه دیده شده اند. در نگاه ِاِم اِم اِی پی، این آثار نه اسنادی تاریخی اند و نه یادگارهایی نوستالژیک؛ آنها مدارکی زنده اند از دگرگونی زبان بصری، تجربه شخصی و روایت مفهومی هنرمند. این بازخوانی، آغازی برای مرحله ای تازه و داستانی از بازگشت است.
با گردآوری آثاری از سه دهه، این نمایش تصویری یکپارچه از تحول یک مسیر هنری عرضه می کند، داستانی از تداوم و گسست، و تنش های خلاق میان حافظه و دگرگونی. این نمایش آغاز فصلی تازه در راه کاری نوبان است و بر تعهد پروژه های هنری مریم مجد به کیوریتوری پژوهش محور مبتنی بر «بستر» فکری تاکید می کند.
آذین نوبان (م. ۱۳۴۱، تهران) هنرمندی چند رسانه ای است که در زمینه های نقاشی، طراحی و ویدیو کار می کند. محورهای اصلی کار او آیین، حافظه و روان شناسی تکرار هستند. آثار وی در ایران، فرانسه و ایالات متحده به نمایش درآمده اند.
بطور خلاصه، نه نوستالژی نه مستند این هنرمند چند رسانه ای در مورد دغدغه خود از برگزاری این رویداد به گزارشگر هنرهای تجسمی ایرنا، توضیح داد: دغدغه ما این بود که این نمایش، نه نوستالژی و نه مستند باشد. تاثیر زمان بر جهان بینی این نقاش، درخصوص تأثیر زمان و فاصله بر جهان بینی، رشد در دنیای هنر و عمق نگاه در خلق را برای او به همراه داشته به گزارشگر هنرهای تجسمی ایرنا توضیح داد: زمان فاصله، به غیر از اندوخته هایی که از پیش داشته ام، مثل تربیت در یک خانواده اصیل، تحصیل در مدرسه های فرانسوی، سپس کشف و تجربه بیشتر فرهنگ فرانسه در زمان تحصیلات و کار در موزه در فرانسه و این زمان ۳۰ ساله فاصله نیز، بی تردید، خیلی در تحکیم طبیعت و ساختن شخصیت امروز من تأثیر داشته است. ۳۶۵ روز، ۳۶۵ گل رز قدیمی ترین مجموعه ای است که در این نمایش بازنگری می شود، پروژه ای که در آن هنرمند به مدت یک سال (از اسفند سال ۱۳۷۳ تا اسفند ۱۳۷۴) هر روز یک گل رز را نقاشی می کرد.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب