شلاق پی درپی قلم مو بر بوم
آبی طرح: آثار نقاشی استاد عبدالحمید پازکی با عنوان «12 روز» به مدت چهار هفته که از 21 آذر تا 13 دی ماه در گالری سهراب به نمایش درآمده است، روایتی بصری از کنش، نیرو و باقیمانده ی حرکت است؛ نه ثبت یک لحظه، بلکه یادگارِ حادثه ای که رخداده و ردّ آن بر بوم مانده است.
در این نقاشی ها، زمینه های سفید و خاکستریِ روشن همچون میدان سکوت و تعلیق عمل می کنند؛ بستری خاموش که ضربه های سیاه و پراکنده بر آن فرود آمده اند. این ضربه ها چشم را به سمت حرکت، تنش و ردّ کنش هدایت می کنند. خطوط و لکه ها پویا، سریع و پرانرژی اند و چنین می نماید که هنرمند با حرکات تند و بی قرار بدن، بی واسطه و بی میانجی، خویش را در اثر رها کرده است.
با وجود آشوب ظاهری، تعادل بصری در آثار برقرار است؛ تعادلی که نه از طریق نظم کلاسیک، بلکه از دل پراکندگی نامرتب شکل می گیرد. برخی نواحی متراکم و فشرده اند و برخی دیگر خالی و رها؛ و همین نسبت میان تراکم و خلأ، حسی از حرکت، بی قراری و گاه طوفان یا انفجار را القا می کند. تفاوت میان بخش های محو و بخش های شفاف تر، به آثار عمق می بخشد و آنها را به ساختاری چندلایه بدل می کند؛ گویی نگاه مخاطب میان لایه های زمان و حرکت سرگردان می شود.
فضای سفید بوم می تواند نماد سکوت، خلوص یا بی نهایت باشد؛ در صورتیکه لکه ها و خطوط سیاه همچون طوفان هایی ناگهانی یا سایه های ذهنی، این آرامش را می شکنند. اثر آرامش بخش نیست؛ بلکه پرتنش، پویا و ناآرام است، اما همین ناآرامی، زیبایی ای مسحورکننده می آفریند که مخاطب را مجذوب میکند.
در این آثار، ردّ کنش حضوری پررنگ و انکارناپذیر دارد؛ همان چیزی که مرلوپنتی نظریه پردازه معاصر هنر به آن اشاره دارد: «انسان به مثابه پیکره حذف شده، اما به مثابه اثر باقیمانده است.» در اینجا، اثر هنری ادامه ی بدن است، حتی آن گاه که بدن دیده نمی گردد. بدن به لکه، ضربه و حرکت بدل شده و حضورش در غیابِ تصویر مستقیم، همچنان احساس می شود.
تقاطع خطوط عمودی و افقی ــ که گاه حالتی صلیبی گونه می یابند ــ می تواند نشانه ی استواری و برخورد نیروهای متضاد باشد؛ نیروهایی متزلزل، زخمی و ناآرام. این تقاطع ها، بخصوص در مرکز آثار، حس انفجار، فروپاشی و بی قراری را تشدید می کنند؛ گویی نقطه ای است که تنش ها در آن به اوج رسیده اند.
در نهایت، آثار این مجموعه شبیه ثبت یک لحظه نیستند؛ بلکه نشان دهنده حضور یک واقعه می مانند؛ اثری که بعد از عبور نیرو، حرکت و بدن، همچنان بر بوم مانده و مخاطب را با پرسشِ آن چه روی داده، تنها می گذارد.
*مدرس دانشگاه
تفاوت میان بخش های محو و بخش های واضح تر، به آثار عمق می بخشد و آنها را به ساختاری چندلایه بدل می کند؛ گویی نگاه مخاطب میان لایه های زمان و حرکت سرگردان می شود. در این آثار، ردّ کنش حضوری پررنگ و انکارناپذیر دارد؛ همان چیزی که مرلوپنتی نظریه پردازه معاصر هنر به آن اشاره دارد: انسان به مثابه پیکره حذف شده، اما به مثابه اثر باقی مانده است.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب